دهان اولين قسمت دستگاه گوارش است كه از لب ها شروع و به حلق منتهي مي گردد. در دهان دو فك وجود دارد.فك بالا ثابت است و حركت نمي كند. ولي فك پائين حركت دارد و عمل باز و بسته شدن دهان را انجام مي دهد. در داخل استخوان هر فك حفراتي وجود دارد كه ريشه دندانها در آن قرار مي گيرد.در اين حفرات دندانها بوسيله الياف دور دندان به استخوان فك متصل مي شوند. روي آرواره ها و دور دندان را لثه مي پوشاند.به آرواره لثه و الياف نگهدارنده دور دندان بافت نگهدارنده دندان گفته مي شود.
دهان انسان در اعمال زيادي نظير حرف زدن خنديدن. چشيدن . گاز گرفتن. جويدن و بلعيدن غذا شركت دارد.اولين قدم در راه گوارش غذا. خرد كرد و جويدن مواد غذايي است كه توسط دندانها صورت مي گيرد . هركدام از دندانها با شكل خاص خود به عمل جويدن كمك كي كنند.دندانهاي پيشين براي بريدن . دندانهاي نيش براي پاره كردن و دندانهاي آسيا براي خرد كردن لقمه شكل گرفته اند.
هر انسان در زندگي خود. دو سري دندان ( دندانهاي شيري و دندانهاي دايمي ) و سه دوره دنداني ( شيري. مخلوط و دايمي) ‌دارد. از حدود 6 ماهگي كه اولين دندان شيري در دهان نوزاد رويش ميابد . تا سن 6 سالگي كه اولين دندان دايمي در دهان مي رويد را دوره دنداني شيري مي گويند. در اين دوران فقط دندان شيري در دهان وجود دارد.
از 6 تا 12 سالگي به تدريج دندانهاي شيري جاي خود را به دندانهاي دايمي مي دهند. اين زمان را دوره دندانهاي مخلوط مي گويند.
دندانهاي شيري معمولا از شش ماهگي شروع به رويش مي نمايند و تا سن دو و نيم سالگي تكميل مي شوند.
البته زودتر در آمدن و يا تاخير در رويش به مدت چند ماه طبيعي است. ولي اگر اين تاخير بيش از 9 ماه گردد بايد به دندانپزشك مراجعه نمود.
تعداد دندانهاي شيري 20 عدد است يعني كودك در هر فك ده دندان دارد و اين ده دندان در دو نيمه راست و چپ به صورت قرينه قرار دارد.
اسم اين پنج دندان از خط وسط به طرف عقب عبارتند از :
دندان پيش مياني. كه بطور قراردادي با حرف A نشان داده مي شود
دندان پيش طرفي و يا B
دندان نيش يا C‌
دندان آسياي اول يا D
دندان آسياي دوم يا E

تعداد و نوع دندانها در فك بالا و پائين يكسان است. در هر فك نيز تعداد و نوع دندانهاي نيمه راست و چپ مشابه هستند.
بنابراين در دهان 4 نيمه فك داريم.

نيمه چپ فك بالا            نيمه راست فك بالا
نيمه چپ فك پائين            نيمه راست فك پائين

براي اسم بردن هر دندان بايد جاي آن را در فك مشخص كرد براي اين كار از شكل زير استفاده مي شود. اين شكل . فك و دندانهاي شخصي كه در روبروي ما ايستاده است. را نشان مي دهد.
مي توان شكل فوق را خلاصه كرد و فقط علامت دندانهاي مورد نظر را نوشت :
دندانهاي شيري علاوه بر وظايف معمولي يك دندان ( جويدن. تكلم حفظ شكل و زيبايي چهره ) وظيفه ديگري نيز دارند. در واقع دندانهاي شيري نسبت به دندانهاي دايمي وظيفه و نقش مهمي را به عهده دارند. حفظ فضاهاي لازم براي رويش دندانهاي دايمي. وظيفه دندانهاي شيري است.
رويش صحيح دندانهاي دايمي ارتباط نزديكي با حفظ دندانهاي شيري تا سن طبيعي افتادن آنها دارد. بطوريكه هرگاه دندانهاي شيري زودتر از زمان طبيعي كشيده شوند. يا آنكه بيشتر از مدت زمان لازم در دهان باقي بمانند. ممكن است رويش دندانهاي دايمي زيرين دچار اشكال شود.
به عنوان مثال دندانهاي D و E بايستي تا سن 12-10 سالگي بطور سالم در دهان باقي بمانند. سپس با لق شدن آنها دندانهاي دايمي به جاي آنها رويش يابند . اگر اين دندانها زودتر از موقع از دست بروند . دندانهاي مجاور به سمت محل خالي دندان كشيده شده حركت كرده فضاي موجود را تنگ تر مي نمايند. لذا رويش دندان دايمي دچار مشكل مي شود.
متاسفانه بسياري از پدر و مادرها فكر مي كنند كه زود خراب شدن دندانهاي شيري و كشيدن آنها مهم نيست ‌چرا كه دندانهاي دايمي به جاي انها خواهند روييد. به اين ترتيب با عدم مراقبت كافي باعث پوسيدگي زود رس و از دست رفتن آنها مي شوند. كه نتيجه آن رويش نابجا و يا عدم رويش دندانهاي دايمي زيرين است.‌

از حدود سن 6 سالگي بتدريج دندانهاي دايمي شروع به رويش مي كنند. در داخل استخوان فك هر كودك در زير دندانهاي شيري جوانه دندان هاي دايمي وجود دارد.
با بزرگ شدن كودك . جوانه دندانهاي دايمي نيز رشد پيدا كرده و بتدريج شروع به حركت مي كند. همراه با حركت جوانه دندانهاي دايمي وجود دارد .
با بزرگ شدن كودك . جوانه دندانهاي دايمي نيز رشد پيدا كرده و بتدريج شروع به حركت مي كند. همراه با حركت جوانه دندانهاي دايمي ريشه دندانهاي شيري تحليل مي رود . زماني كه ريشه دندان شيري از بين مي رود . دندان لق شده و دندانه دايمي به جاي آن در مي آيد.
به دندانهاي دايمي كه جايگزين دندانهاي شيري مي شوند دندانهاي دايمي جانشين گويند. يعني 20 عدد از دندانهاي دايمي كه به جاي 20 عدد دندان شيري در مي آيند. دندانهاي دايمي جانشين نام دارد ( دندانهاي 1 تا 5 دايمي). بقيه دندانهاي دايمي كه رويش آنها ارتباطي به افتادن دندان شيري ندارد را دندان دايمي غير جانشين مي نامند. ( دندانهاي 6و7و8).